Spartak Braho / Ja cilat qytete ishin planifikuar të bo.mba.rdoheshin nga Berisha në ’97 dhe përse?

Në një mater.ial sek.ret të Ministrisë së Mbrojtjes është zbu.luar një har.të me zonat në jugun e Shqipërisë të pik.etuara nga Sali Berisha në vitin 1997, për t’u bo.mbar.duar me avi.onë luf.tar.akë dhe më pas për t’i pus.htuar me këm.bëso.ri, në kuadër të pla.nit për sht.ypjen e re.bel.imit ku.ndër pushtetit të tij pas vje.dhjes së zgje.dhjeve të 26 majit 1996, firmave pi.ramid.ale, reprezaljeve me SHIK-un fa.mëkeq të Bashkim Gazidedes etj.

Har.ta është zb.uluar nga Komisioni për He.timin e Ngj.arjeve të muajve janar-qershor ’97, i ngri.tur pas rr.ëzimit të Berishës nga pus.hteti. Komisioni kry.esohej nga Spartak Ngjela, ndërsa për.bëhej nga anëtarët Spartak Braho, Sokol Hazizi, Fatbardh Hushi dhe Vladimir Fejzo. Në seancën plenare të parlamentit të datës 2 korrik 1998, anëtari i komisionit, Spartak Braho ka raportuar për rez.ulta.tet e he.timit.

Braho thekson se gjatë het.ime.ve është zbu.luar një ha.rtë me zonat më të nxe.hta, si Vlora, Tepelena, Përmeti, Saranda etj., të pl.anifikuara për t’u bo.mbard.uar me av.ion dhe ar.ti.leri, ku më pas do të hy.nte usht.ria. Komisioni ka zb.uluar edhe përg.atitjen e 500 gra.nat.ave me lëndë hel.muese, të pla.nifikuara për t’ua hedhur po.pullsisë. Lë.nda hel.muese që pë.rmbanin gra.natat ishte fat.ale për shë.ndetin e nje.riut, ndaj kjo lē.ndë ishte e nda.luar nga konv.entat ndërkombëtare.

Po pse dës.htoi oper.acioni i Sali Berishës kun.dër qyteteve në Jug të Shqipërisë? Komi.sioni ka arr.itur në konk.luzionin se oper.acioni dës.htoi pasi ush.tria u shk.atër.ruar dhe ministri i Mbrojtjes, Safet Zhulali u ar.ratis duke mos pr.anuar të zba.tojë ske.narin Berishës dhe Gazidedes për bo.mbardi.met. Në këto rrethana, Braho thek.son se disa krerë të PD me në krye Shaban Meminë arm.ato.sën mi.lit.antë të PD për të zëv.endësuar usht.rinë dhe për të lu.ftuar kun.dër jugut.

Nga doku.mentet e sig.uruara nga Shqiptarja.com, an.ëtari i komisionit het.imor Spartak Braho tha në seancën e 2 korrikut 1998 se në fund të push.tetit, Sali Berisha dhe Bashkim Gazidede kanë nisur një ope.racion për të zhd.ukur të gjithë dok.umentet rreth vep.rimeve kr.imin.ale të tyre, sidomos në SHIK, Ministrinë e Brendshme dhe në Presidencë. Por, Braho ka rapo.rtuar se në Ministrinë e Mbro.jtjes, e drejtuar nga Safet Zhulali, i ak.uz.uar më pas nga Gazidede dhe Berisha për tra.dhti, janë gjetur mate.riale. Pas asg.jësimit të dok.umenteve me një mak.ineri ë posa.çme të blerë nga SHIK, Bashkim Gazidede, njerëzit e tij në SHIK, deputetë dhe ministra u arr.ati.sën nga Shqipëria, me pë.rjashtim të Berishës.

Pjesë nga raporti i Spartak Brahos nga he.timi i kom.isionit për ngj.arjet e vitit 1997

…Për sa u përket nënp.yetjeve të tjera, nëse komisioni ka evi.ndent.uar ope.rac.ione luf.tara.ke apo zona që janë vënë nën go.ditjen e këtyre oper.acioneve, va.rg dokume.ntesh të komi.sionit, që janë të ark.ivuara pranë Ministrisë së Mbrojtjes bëjnë fjalë për zo.na oper.acion.ale luf.tar.ake të veçanta. Fjala vjen në Ministrinë e Mbrojtjes ndodhet një ha.rtë me nr. dhe sigël 7, ka një datë që është 4.3.1997, në të cilat para.shikohen zonat ku do të bo.mbar.donte edhe av.iac.ioni, edhe këm.bësoria, edhe art.ileria dhe për.fshihen zonat e nxe.hta, disa zona të nx.ehta të Jugut, siç është Fieri, Vlora, Tepelena, Përmeti, Saranda etj. janë të de.pozi.tuara. Ky si material është në Ministrinë e Mbro.jtjes.

…Komis.ioni disp.onon mjaft dë.shmi dhe pr.ova të shumta që vër.tetojnë se ka pasur tent.ativa për për.dorimin e lën.dëve he.lmuese luf.tarake. Lë.ndët kim.ike kanë qenë të llo.jeve që hyjnë në kategorinë e lën.dëve që nda.lohen nga kon.ventat ndërko.mbëtare të mir.atuara me ligjin 7747, datë 29.7.1993. Megjithëse shteti ynë dhe Ministri i Mbrojtjes e ka fir.mosur këtë kon.ventë, me urd.hër të Adem Çobanit, Safet Zhulalit, të Bashkim Gazidedes janë bërë pë.rgatit.je të eth.shme për pë.rgat.itjen e rreth 400-500 granatave me lë.ndë hel.muese për t’u pë.rdorur në zonën e Fier Vlorës. Nuk kanë arr.itur t’i pë.rdorin….

..Opera.cionet luf.ta.rake të Ush.trisë ku.ndër popu.llsisë janë ndë.rpreë vetëm pasi ush.tria u shk.atërrua dhe, pa dy.shim, po të shohësh një lidhje log.jike, këto oper.acione kanë një lidhje të ng.ushtë me atë ar.mat.osje që bënë disa kr.erë të Partisë Demokratike si Shaban Memia në qytetin e Tiranës dhe të tjera në qytete të tjera. Akti ku disa nga drej.tuesit push.tetarë lok.alë janë baz.uar për arm.ato.sje, apo më mirë akti just.ifikues, është ligji i mir.atuar nga Parlamenti “Mbi disa masa për gje.ndjen e jashtë.zakonshme”, por në tej.kalim të komp.etenc.ave dhe pa për.caktuar edhe kri.teret se kush duhet të ishin arm.ato.sur, duke shf.rytëzuar edhe sit.uatën, disa drejtues të push.tetit lokal, unë desha t’i përmend edhe njëherë: në Tiranë Shaban Memia ka urd.hëh.equr tur.mat, në Durrës Sabah Jemishta, po kështu ka ndodhur edhe në rrethe të tjera si në Berat, Elbasan, Korçë. Mbështetur në dek.retin “Mbi disa masa për përd.orimin e ar.më.ve në gje.ndjen e jas.htëzako.nshme” është ju.stifi.kuar ar.matos.ja e mjaft njerëzve, por pa kr.itere të veçanta…

…Përgjithësisht ka pasur pë.rpjekje të vazhd.ueshme, të eth.shme për të zh.dukur, ata që la.në pushtetin. Bënë të tëra përp.jekjet për të zhd.ukur mate.rialet. Madje thuhet nuk e di nëse e tha në int.erpel.ancë kryetari i SHIK-ut, në SHIK ka qenë e impo.rtuar, e bl.erë një mak.ineri me një vlerë të madhe që gri.nte mater.iale dhe ajo ka punuar me ditë të tëra që ka gr.irë materiale, një mak.ineri e posaçme. Pasi janë larg.uar e kanë marrë edhe me vete këtë lloj maki.nerie. Edhe në inst.itucione të tjera janë zhd.ukur, si në SHIK, në Presidencë dhe në Ministri të Brendshme. Në Ministrinë e Mbrojtjes janë gje.tur mate.rialet me bollëk. Natyrisht materialet e gru.mbullu.ara nga komi.sioni, për bi.ndjen time, janë vetëm maja e ajsb.ergut, ka shumë mat.eriale të tjera të cilat gjenden edhe në inst.ituci.one, por edhe qytetarë të ndry.shëm presin rastin, presin një vlerësim më serioz të org.aneve të shtetit për t’i dor.ëzuar e për t’i vënë në dis.pozic.ion të tyre…

…Agostin Marku pyet: A ka shk.resë zyrtare apo dekret nga ish-Presidenti për kri.jimin e një for.mac.ioni spe.cial siç quhet në raport Garda 2? – Po, ka një shkresë zyrtare, të fir.mosur nga Belul Çelo ish Ministër i Bre.ndshëm që kr.ijimi i këtij for.macioni është jashtë ko.mpetenc.ave të tij si Ministër i Bren.dshëm. Të drejtën për të sh.tuar for.cat e Gar.dës, por vetëm nga Ush.tria, e ka Koma.ndanti i Përgj.ithshëm, por edhe kjo gjë duhej paras.hikuar në planin oper.ativo-strate.gjik të mbro.jtjes së vendit. Krijimi i kësaj Ga.rde 2 është krejtësisht i pali.gjshëm. E thek.suam edhe në mat.erial, janë harx.huar mil.iona lekë të reja, për kri.jimin dhe mbajtjen e këtij organ.izmi usht.arak…(DITA)