Cili është vendi i rënd.esishëm historik iliro-shqiptar që nuk u përmend më kurrë

Emri i vendbanimit origjinal ilir ishte Sarda (shqipja Sardë, greqisht Sardoniki). Më vonë, emri u ndryshua në Shurdha që do të thotë ‘i shu.rdhër’ në shqip. Emri ndryshoi ndërsa Shqipëria ishte një shtet at.eisst kom,unist kur për shkak të lidhjes së fo.rtë fetare të ishullit, ai u harrua.

Sarda u themelua midis shekujve 6 dhe 7. Qyteti ishte vendosur str.ategjikisht në rrugën e vjetër nga Deti Adriatik në Dardania dhe shërbeu si një vend pushimi përgjatë rrugës tregtare.

Vendbanimi fillimisht kishte një mur që rrethonte të gjithë kodrën në të cilën ishte ndërtuar. I rrethuar nga të tre anët nga lumi Drin, Sarda kishte 12 kul.la të formave të ndryshme. Sarda duket se ka qenë një vendbanim modest që nga themelimi i saj deri në shekullin e 9-të kur pa zgjerim të shpejtë.

Rëndësinë e saj më të lartë e fitoi në shekullin e 12-të, kur ishte se.lia e peshkopit të përbashkët të Sapa dhe Sarda. Në shekullin e 13-të, Sarda kishte mo.smarrëveshje ter,ritoriale me Skutarin.

Ishulli ishte vendbanimi origjinal i pa.triarkut feudal Lekë Dukagjini, i fαmshëm për rregullat e Kanunit. Ajo u shk.atërrua nga Osmanët në 1491. Në vitin 1973, kur diga përfundoi, qyteti i Sardës u bë një ishull në bregun e majtë të lumit Drin.